Bolivia's Governance Crisis Under Rodrigo Paz

KẾT LUẬN

Rodrigo Paz có thể sống sót qua khủng hoảng hiện tại nhưng đối mặt nguy cơ bị buộc từ chức trước cuối năm 2026 do áp lực chính trị - kinh tế từ các thế lực bao vây thủ đô La Paz. Sự sụp đổ của chính phủ ông sẽ gây hậu quả nghiêm trọng cho an ninh và dân chủ khu vực Nam Mỹ.

LUẬN ĐIỂM CHÍNH

• Chính phủ Paz thừa hưởng khủng hoảng kinh tế trầm trọng từ 20 năm cai trị của MAS: sản xuất khí đốt sụt giảm, khan hiếm USD, lạm phát cao, và 80% lao động trong khu vực phi chính thức.
• Nội các thiên về kỹ trị, thiếu đại diện người bản địa và các phong trào cánh tả đã khiến cộng đồng từng ủng hộ Paz cảm thấy bị phản bội.
• Evo Morales lợi dụng bất mãn xã hội, dùng tiền từ ma túy tài trợ phong trào phong tỏa đường sá nhằm lật đổ chính phủ và trốn tránh truy tố ấu dâm.
• Phong cách lãnh đạo chậm chạp, thiếu quyết đoán và truyền thông kém của Paz làm trầm trọng thêm khủng hoảng.

LUẬN ĐIỂM PHỤ

• Quan hệ giữa Paz và Phó Tổng thống Lara nhanh chóng đổ vỡ, Lara trở thành đối thủ chính trị thay vì đồng minh.
• Việc Paz mời DEA trở lại Bolivia và cải cách an ninh khiến Morales khẩn trương tìm cách lật đổ chính phủ.
• Sự kiện xăng kém chất lượng làm hư hỏng hàng loạt phương tiện là bước ngoặt làm bùng phát khủng hoảng.

LUẬN CỨ & VÍ DỤ

• Đến cuối tháng 5/2026, cảnh sát ghi nhận hơn 80 điểm phong tỏa trên 6/9 tỉnh, cắt đứt nguồn cung lương thực, xăng dầu, oxy y tế; bệnh nhân tử vong vì xe cứu thương không thể đến bệnh viện.
• Morales bị truy tố quan hệ tình dục với bé gái 14 tuổi Gabriela Zapata và làm cô mang thai, hiện cố thủ tại Chapare được người ủng hộ bảo vệ, không ra hầu tòa.
• Paz vận động tranh cử bằng xe máy qua cộng đồng Aymara và chiến dịch TikTok của con gái, nhưng sau đó bổ nhiệm nội các kỹ trị thiếu đại diện bản địa, đi ngược cam kết.

Nguồn: CSIS | Phân tích bởi AI