Managing the Long-Term Russian Threat to Europe

KẾT LUẬN

Báo cáo của CSIS (tác giả Jeffrey Mankoff, 7/2026) nhận định Nga là mối đe dọa lâu dài và dai dẳng đối với an ninh châu Âu, đòi hỏi châu Âu phải khẩn trương chuyển đổi sang mô hình "phòng thủ do đồng minh lãnh đạo" (Allied-led defense) trong bối cảnh Mỹ đang rút dần khỏi châu Âu và chuyển trọng tâm chiến lược sang đối phó Trung Quốc. Việc kết thúc chiến tranh Ukraine với các điều kiện có lợi cho Kyiv, cùng với quản lý cẩn trọng quá trình chuyển giao trách nhiệm phòng thủ, là yếu tố sống còn để ngăn chặn một cuộc xung đột Nga-NATO trong tương lai.

LUẬN ĐIỂM CHÍNH

• Nga đã chuyển đổi toàn diện nền kinh tế và quân đội sang trạng thái đối đầu lâu dài với phương Tây: chi tiêu quốc phòng tăng từ 65,9 tỷ USD (2021) lên hơn 172 tỷ USD (2025) — tương đương 7,5% GDP và 38% tổng chi ngân sách; Moscow tái thiết lập Quân khu Leningrad để hợp nhất hoạt động quân sự dọc sườn đông NATO, phát triển tên lửa Oreshnik tầm trung và tổ chức lực lượng drone thành binh chủng riêng
• Quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang rạn nứt nghiêm trọng: chính quyền Trump thúc đẩy "chuyển giao gánh nặng" (burden shifting), rút quân khỏi Romania và Đức, đặt câu hỏi về cam kết Điều 5; Chiến lược Quốc phòng 2026 của Mỹ chỉ coi Nga là "mối đe dọa dai dẳng nhưng có thể quản lý được đối với các thành viên phía đông NATO" — làm dấy lên lo ngại sâu sắc tại các nước sườn đông
• Châu Âu có tiềm lực kinh tế vượt trội (GDP EU 19,5 nghìn tỷ USD so với Nga 2,2 nghìn tỷ USD, quân số hơn 2 triệu so với 1,26 triệu) nhưng đối mặt với tình trạng phân mảnh công nghiệp quốc phòng, thiếu năng lực sản xuất quy mô lớn, và sự "lảng tránh chiến lược" (strategic avoidance) — sẽ mất nhiều năm mới thay thế được các năng lực then chốt của Mỹ như C4ISR vũ trụ, tình báo tín hiệu, vũ khí tầm xa và phòng không cao cấp
• Báo cáo đề xuất 5 khuyến nghị cốt lõi: (1) Đạt đồng thuận về đánh giá mối đe dọa Nga; (2) Phối hợp điều chỉnh bố trí lực lượng trong NATO; (3) Giải quyết nút thắt công nghiệp quốc phòng châu Âu; (4) Duy trì vai trò trung tâm của NATO; (5) Đảm bảo kết cục có lợi cho Ukraine — trong đó nhấn mạnh không giới hạn hợp tác an ninh Ukraine-EU, không công nhận sáp nhập lãnh thổ, và gỡ bỏ trừng phạt có điều kiện

LUẬN ĐIỂM PHỤ

• Nga đã phân biệt rõ giữa Mỹ và châu Âu trong chiến lược: Điện Kremlin sẵn sàng khôi phục quan hệ giao dịch với Washington nhưng coi EU là kẻ thù không đội trời chung — Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Medvedev tuyên bố EU là "kẻ thù thực sự" và "mối đe dọa trực tiếp với Nga"; khảo sát Levada 2025 lần đầu tiên cho thấy người Nga coi Đức, Anh và Ukraine thù địch hơn cả Mỹ
• Các chiến dịch chiến tranh hỗn hợp của Nga nhằm vào châu Âu đã leo thang mạnh: gây nhiễu và giả mạo hệ thống dẫn đường, phá hoại cơ sở hạ tầng (đường sắt, cáp dữ liệu, đường ống), xâm phạm không phận NATO bằng drone, và âm mưu ám sát quan chức châu Âu — Ba Lan và Estonia đã phải kích hoạt Điều 4 sau khi drone Nga xâm phạm không phận tháng 9/2025
• Cuộc khủng hoảng Greenland mùa xuân 2026 được coi là thời điểm tổn hại đặc biệt đối với quan hệ xuyên Đại Tây Dương; việc Mỹ rút khỏi Trung tâm Xuất sắc NATO về Chống Đe dọa Hỗn hợp bị coi là khởi đầu của sự rút lui rộng hơn và thiếu phối hợp

LUẬN CỨ & VÍ DỤ

• Tình báo Đức đánh giá Moscow có thể phát động tấn công lớn vào NATO ngay từ năm 2029; thương vong Nga tại Ukraine vượt 1 triệu sau 4 năm chiến tranh, cùng gần 14.000 xe tăng/thiết giáp và hơn 360 máy bay bị phá hủy — nhưng công nghiệp quốc phòng Nga vẫn sản xuất pháo binh gấp 3 lần Mỹ và châu Âu cộng lại
• Ba Lan tăng chi tiêu quốc phòng từ 2,2% GDP (2022) lên 4,2% (2024), đặt mục tiêu 5% vào 2030; Đức dưới thời Thủ tướng Merz cam kết đạt 3,5% GDP vào 2029; EU triển khai sáng kiến SAFE trị giá 150 tỷ euro để tài trợ mua sắm quốc phòng chung, kèm yêu cầu "mua hàng châu Âu" tối thiểu 65%
• Viện trợ Mỹ cho Ukraine giảm 99% trong năm 2025 so với năm trước, trong khi viện trợ nhân đạo EU tăng 59% và viện trợ quân sự tăng 67% — minh chứng rõ nét cho sự chuyển dịch gánh nặng đang diễn ra và buộc châu Âu phải tự gánh vác trách nhiệm an ninh

Nguồn: CSIS | Phân tích bởi AI