What to Know About Chinese AI Models

KẾT LUẬN

Khoảng cách năng lực giữa mô hình AI Mỹ và Trung Quốc đã thu hẹp đáng kể; chiến lược AI của Mỹ cần tập trung vào việc giành sự chấp nhận toàn cầu thông qua lòng tin và giá cả cạnh tranh, chứ không chỉ dựa vào lợi thế công nghệ tiên phong.

LUẬN ĐIỂM CHÍNH

• Khoảng cách năng lực giữa mô hình AI Trung Quốc và Mỹ đã thu hẹp đáng kể, các mô hình Trung Quốc ngày càng cạnh tranh về chất lượng, đủ tốt, đủ rẻ, đủ mở để định hình cuộc đua AI toàn cầu.
• Mô hình mã nguồn mở (open-weight) của Trung Quốc đang lan tỏa nhanh chóng toàn cầu, vượt Mỹ về số lượt tải trên Hugging Face (chiếm 41% tổng lượt tải).
• Chiến lược AI của Mỹ (mô hình đóng, tích hợp sản phẩm, kiểm soát API) và Trung Quốc (mô hình mở, diffusion, giá rẻ) tạo ra hai hệ sinh thái cạnh tranh khác biệt, mỗi bên có ưu và nhược điểm riêng.
• Yếu tố giá cả mang tính quyết định: mô hình Trung Quốc rẻ hơn đáng kể nhờ chi phí đào tạo thấp, cạnh tranh hosting đa bên thứ ba, và chiến lược mã nguồn mở tạo áp lực giảm giá liên tục.

LUẬN ĐIỂM PHỤ

• Kiểm soát xuất khẩu chip của Mỹ có hiệu quả một phần: buộc các phòng lab Trung Quốc dựa vào distillation từ mô hình Mỹ, tối ưu hiệu quả suy luận và mã nguồn mở thay vì xây dựng hạ tầng tính toán riêng — nhưng cũng khiến các bài kiểm tra an toàn mô hình có thể hạn chế hơn.
• Chính sách American AI Exports Program của chính quyền Trump là hướng đi đúng, nhưng thành công phụ thuộc vào lòng tin toàn cầu; việc Mỹ đột ngột đình chỉ quyền truy cập mô hình có nguy cơ đẩy đối tác quốc tế sang lựa chọn Trung Quốc hoặc mô hình chủ quyền.

LUẬN CỨ & VÍ DỤ

• Hugging Face công bố mô hình Trung Quốc đã vượt Mỹ về lượt tải hàng tháng và tổng thể, chiếm 41% tổng lượt tải trong năm qua, cho thấy mức độ chấp nhận toàn cầu cao.
• Ngày 12/6/2026, chính phủ Mỹ đình chỉ quyền truy cập nước ngoài đối với Fable và Mythos của Anthropic, khiến hai mô hình này bị rút hoàn toàn — đây là tín hiệu xấu làm xói mòn lòng tin của đối tác quốc tế vào Mỹ như một nhà cung cấp AI đáng tin cậy.
• Các mô hình Trung Quốc như Qwen, DeepSeek, GLM, Kimi có thể triển khai qua bên thứ ba (Hugging Face, GitHub, cloud providers) mà không gửi log trực tiếp về phòng lab Trung Quốc, giúp hạ thấp rào cản chính trị và vận hành cho người dùng toàn cầu.

Nguồn: CSIS | Phân tích bởi AI