The NATO Ankara Summit: NATO 3.0 in Practice

KẾT LUẬN

NATO cần thích ứng với bối cảnh địa chính trị mới thông qua chiến lược NATO 3.0 — giữ Mỹ cam kết, xây dựng năng lực phòng thủ của châu Âu, và kiềm chế Nga — thay vì để căng thẳng nội bộ làm suy yếu liên minh. Việc Mỹ rút lui khỏi NATO sẽ là sai lầm chiến lược vì làm suy yếu sức răn đe toàn cầu và khiến Washington phải đối phó với Trung Quốc mà không có đồng minh.

LUẬN ĐIỂM CHÍNH

• Hội nghị Thượng đỉnh Ankara diễn ra trong bối cảnh NATO đối mặt khủng hoảng kép: chiến tranh Ukraine, hậu quả toàn cầu từ chiến dịch Iran của Mỹ-Israel, và căng thẳng xuyên Đại Tây Dương về chia sẻ gánh nặng quốc phòng
• Mỹ cần duy trì cam kết với NATO vì rút lui sẽ làm suy yếu sức răn đe, giảm ảnh hưởng chiến lược toàn cầu và khiến Washington phải đối phó với Trung Quốc mà không có đồng minh mạnh ở châu Âu
• Châu Âu phải chuyển từ cam kết chi tiêu sang năng lực chiến đấu thực tế, đảm nhận vai trò người phản ứng đầu tiên (first responder) để giảm áp lực cho Mỹ tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương
• Căng thẳng về Greenland và chiến dịch Iran cho thấy cần làm rõ ranh giới giữa nghĩa vụ Điều 5 và hành động quân sự đơn phương của thành viên để tránh xói mòn lòng tin trong liên minh

LUẬN ĐIỂM PHỤ

• Các đồng minh châu Âu đã thể hiện vai trò first responder khi cung cấp phần lớn viện trợ quân sự và tài chính cho Ukraine từ năm 2025 sau khi viện trợ Mỹ giảm mạnh, theo dữ liệu từ Viện Kiel
• Châu Âu cung cấp quyền tiếp cận căn cứ, hỗ trợ hậu cần và phòng thủ chống drone/tên lửa trong chiến dịch Iran dù không có nghĩa vụ theo Điều 5, trong đó Anh và Pháp dẫn đầu liên minh hàng hải bảo vệ Eo biển Hormuz
• Hiện đại hóa NATO phải tập trung vào hệ thống không người lái chi phí thấp, vũ khí tấn công chính xác tầm xa, phòng thủ mạng và bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng — những bài học từ chiến tranh Ukraine
• Nếu Mỹ rút lui, châu Âu có thể đẩy nhanh tách rời chiến lược khỏi Washington, chuyển sang khung mua sắm quốc phòng bảo hộ hơn ở cấp EU, làm suy yếu khả năng tương tác và kinh tế quy mô trong sản xuất quốc phòng Mỹ

LUẬN CỨ & VÍ DỤ

• Mục tiêu chi 5% GDP cho quốc phòng đến 2035 đang được thảo luận tại châu Âu như một cam kết dài hạn
• Tây Ban Nha đã đóng không phận đối với máy bay quân sự Mỹ trong chiến dịch Iran, thể hiện mức độ căng thẳng chưa từng có
• Khẩu hiệu của Tướng Ismay về NATO (giữ Nga bên ngoài, Mỹ bên trong, Đức bị kiềm chế) nay cần cập nhật thành giữ Mỹ cam kết, châu Âu có năng lực, Nga bị kiềm chế
• Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio tuyên bố Washington sẽ đánh giá lại giá trị của NATO sau chiến tranh Iran, đặt ra câu hỏi về tương lai liên minh

Nguồn: CSIS | Phân tích bởi AI