Everyone Lost the War With Iran

KẾT LUẬN

Tất cả các bên tham chiến đều thua trong cuộc chiến với Iran. Không chỉ Mỹ và Israel thất bại chiến lược, mà Iran, các nước Vùng Vịnh Ả Rập, Nga và Trung Quốc đều ở vị thế xa hơn mục tiêu chiến lược ban đầu. Cuộc chiến chứng minh rằng ngay cả các cường quốc mạnh nhất cũng không thể chuyển hóa ưu thế quân sự thành kiểm soát chính trị trong môi trường địa chính trị mới ở Trung Đông.

LUẬN ĐIỂM CHÍNH

• Mỹ và Israel thắng về chiến thuật-quân sự nhưng thua về chiến lược-chính trị: chế độ Iran sống sót và cứng rắn hơn, eo Hormuz thành con bài mặc cả mới, uy tín Mỹ tổn hại, bình thường hóa Israel-Vùng Vịnh tiếp tục trì hoãn
• Iran thoát sụp đổ chế độ nhưng với chi phí khủng khiếp: kinh tế bị tàn phá nặng nề, mất hơn 1 triệu việc làm, đồng rial sụp đổ, vị thế với đồng minh suy yếu, tương lai phải chọn giữa tái thiết quân sự hay giải quyết khủng hoảng kinh tế-xã hội
• Các nước Vùng Vịnh Ả Rập chịu tổn thất nặng nề nhất về kinh tế và an ninh: eo Hormuz bị phong tỏa phơi bày điểm yếu chí tử về địa lý, hình ảnh ốc đảo ổn định tan vỡ, niềm tin vào ô an ninh Mỹ suy giảm nghiêm trọng
• Nga và Trung Quốc đều hưởng lợi ngắn hạn nhưng chịu tổn thất chiến lược dài hạn: mất ảnh hưởng ngoại giao, mất lòng tin từ các nước Vùng Vịnh, đầu tư bị đe dọa và vị thế khu vực bị thu hẹp

LUẬN ĐIỂM PHỤ

• Chiến tranh đẩy nhanh phân mảnh và bất ổn khu vực thay vì tạo trật tự mới, mọi bên đều có thể gây tổn thất nhưng không bên nào áp đặt được trật tự
• Hệ thống phòng không Nga tại Iran tỏ ra vô hiệu trước các cuộc tấn công của Mỹ-Israel, làm suy yếu uy tín quân sự Nga; Ukraine tận dụng cơ hội ký thỏa thuận phòng không drone với các nước Vùng Vịnh
• Trung Quốc mở chiếc hộp Pandora: vũ khí hóa eo biển chiến lược, tấn công hạ tầng dân sự, bình thường hóa cưỡng ép kinh tế tạo tiền lệ nguy hiểm có thể gây hại cho chính Trung Quốc trong tương lai

LUẬN CỨ & VÍ DỤ

• Iran mất hơn 1 triệu việc làm, đồng rial sụp đổ, lạm phát phi mã; hạ tầng công nghiệp bị phá hủy gồm nhà máy thép, xưởng đóng tàu Bushehr, cơ sở năng lượng và lọc dầu
• Nga và Trung Quốc cùng phủ quyết nghị quyết Hội đồng Bảo an LHQ ngày 7/4 nhằm mở lại eo Hormuz, khiến các nhà lãnh đạo Vùng Vịnh phẫn nộ vì cảm thấy hai nước này không bảo vệ được lợi ích kinh tế của họ
• Tổng thống Ukraine Zelensky đã ký các thỏa thuận đối tác phòng không drone với Qatar, Saudi Arabia và Syria trong thời gian chiến tranh, trực tiếp thu hẹp không gian chiến lược của Nga tại Trung Đông

Nguồn: CSIS | Phân tích bởi AI